Od ponad dwóch lat na rynku Polskim istnieje instytucja gradingu. Od dwóch lat wydawnictwo FISCHER publikuje "Katalog monet polskich GRADING". Według autora, Adama Łanowego, aktualnie w Polsce jest ponad 1.400.000 zagradowanych polskich monet dwudziestowiecznych, które stanowią odrębny rynek kolekcjonerski i handlowy.

Grading - stopniowanie, szacowanie, określanie kategorii stopnia, stanu zachowania numizmatu (monety). Polska skala gradingu posiada pięć stopni oraz dodatkowo stan lustrzany: V (najniższy ze stopni), IV, III, II, I, L (stan lustrzany). Polska skala nie jest tożsama ze skalą amerykańską i brytyjską. Skala amerykańska posiada bowiem aż 8 stanów gradacji. Na świecie istnieje kilka liczących się firm gradingowych: PCGS-USA NGC-USA PCG-Polska.




Dodatkowo stan lustrzany (L) dzieli się na sześć stopni zachowania numizmatu:

• C5 - 0 % zarysowań powierzchni, brak uszkodzeń mechanicznych (USA/GB - PR70);
• C4 - do 10 % zarysowań powierzchni, brak uszkodzeń mechanicznych (USA/GB - PR69, PR68);
• C3 - do 20 % zarysowań powierzchni, brak uszkodzeń mechanicznych (USA/GB - PR67, PR66);
• C2 - do 30 % zarysowań powierzchni, brak uszkodzeń mechanicznych (USA/GB - PR65, PR64);
• C1 - do 40 % zarysowań powierzchni, brak uszkodzeń mechanicznych (USA/GB - PR63, PR62);
• C0 - do 50 % zarysowań powierzchni, brak uszkodzeń mechanicznych (USA/GB - PR61, PR60).

Do analizy porównawczej zostały wzięte pod uwagę srebrne monety kolekcjonerskie (złote aktualnie nie występują w katalogu FISCHER) w dwóch najwyższych skalach gradingu: PR70 i PR69.

Analiza cen monet kolekcjonerskich

• liczba monet kolekcjonerskich w gradingu: 146


• liczba monet kolekcjonerskich których cena w gradingu PR70 jest większa od ceny monet bez gradingu: 144 (99%)
• liczba monet kolekcjonerskich których cena w gradingu PR70 jest równa cenie monet bez gradingu: 1 (1%)
• liczba monet kolekcjonerskich których cena w gradingu PR70 jest mniejsza od ceny monet bez gradingu: 0 (0%)


• liczba monet kolekcjonerskich których cena w gradingu PR69 jest większa od ceny monet bez gradingu: 45 (31%)
• liczba monet kolekcjonerskich których cena w gradingu PR69 jest równa cenie monet bez gradingu: 27 (18%)
• liczba monet kolekcjonerskich których cena w gradingu PR69 jest mniejsza od ceny monet bez gradingu: 73 (50%)

Tabelaryczne zestawienie cen monet kolekcjonerskich w gradingu i bez

Moneta	Cena katalogowa [pln]			Zmiana [%]
	BEZ	PR70	PR69	PR70	PR69
Katyń, Miednoje, Charków 1940 - 20 zł (1995)	700	1500	800	114%	14%
Żołnierz Polski na Frontach II Wojny Światowej, Berlin 1945 - 10 zł (1995)	800	1800	900	125%	12%
500 lat województwa płockiego (1495-1995) - 20 zł (1995)	700	2200	1000	214%	42%
Sum (łac. Silurus glanis) - 20 zł (1995)	1500	6000	1800	300%	20%
50. rocznica powstania ONZ - 20 zł (1995)	650	3000	900	361%	38%
75. rocznica Bitwy Warszawskiej - 20 zł (1995)	700	2500	800	257%	14%
Pałac Królewski w Łazienkach - 20 zł (1995)	700	1500	800	114%	14%
100 lat nowożytnych Igrzysk Olimpijskich (1896-1996) - 10 zł (1995)	450	600	400	33%	-12%
Igrzyska XXVI Olimpiady, Atlanta 1996 - 20 zł (1995)	1300	2000	1300	53%	0%
Mikołaj Kopernik - ECU - 20 zł (1995)	700	1500	700	114%	0%
Wincenty Witos, 100-lecie zorganizowanego ruchu ludowego - 10 zł (1995)	400	900	400	125%	0%
IV wieki stołeczności Warszawy (1596-1996) - 20 zł (1996)	700	1200	600	71%	-15%
Zygmunt II August (1548-1572), popiersie - 10 zł (1996)	800	1500	800	87%	0%
Zygmunt II August (1548-1572), półpostać - 10 zł (1996)	4000	5000	3500	25%	-13%
40. rocznica wydarzeń poznańskich 1956 r. - 10 zł (1996)	700	1300	800	85%	14%
Jeż (łac. Erinaceus europaeus) - 20 zł (1996)	2200	3500	2200	59%	0%
Zamek w Lidzbarku Warmińskim - 20 zł (1996)	700	1500	700	114%	0%
Stanisław Mikołajczyk (1901-1966) - 10 zł (1996)	500	800	500	60%	0%
200-lecie powstania Mazurka Dąbrowskiego (1797-1997) - 10 zł (1996)	700	900	650	28%	-8%
Tysiąclecie Miasta Gdańska (997-1997) - 20 zł (1996)	600	800	600	33%	0%
Św. Wojciech - 1000-lecie męczeńskiej śmierci - 10 zł (1997)	400	500	350	25%	-13%
Jan Paweł II - Kongres Eucharystyczny we Wrocławiu - 10 zł (1997)	330	700	350	112%	6%
Stefan Batory (1576-1586), popiersie - 10 zł (1997)	800	1300	700	62%	-13%
Stefan Batory (1576-1586), półpostać - 10 zł (1997)	4000	4500	4000	12%	0%
Jelonek rogacz (łac. Lucanus cervus) - 20 zł (1997)	2200	4000	2000	81%	-10%
Zamek w Pieskowej Skale - 20 zł (1997)	1100	1500	1000	36%	-10%
200-lecie urodzin Pawła Edmunda Strzeleckiego (1797-1873) - 10 zł (1997)	280	400	250	42%	-11%
XVIII Zimowe Igrzyska Olimpijskie, Nagano 1998 - 10 zł (1998)	250	300	200	20%	-20%
Gen. bryg. A. E. Fieldorf (1895-1953), 45. rocznica tragicznej śmierci - 10 zł (1998)	300	500	350	66%	16%
Zygmunt III Waza (1587-1632), popiersie - 10 zł (1998)	400	500	350	25%	-13%
Zygmunt III Waza (1587-1632), półpostać - 10 zł (1998)	700	1300	700	85%	0%
Ropucha paskówka (łac. Bufo calamita) - 20 zł (1998)	1200	1500	900	25%	-25%
100-lecie odkrycia polonu i radu - 20 zł (1998)	500	600	400	20%	-20%
Zamek w Kórniku - 20 zł (1998)	500	600	400	20%	-20%
20-lecie pontyfikatu Jana Pawła II - 10 zł (1998)	280	350	250	25%	-11%
80. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości - 10 zł (1998)	300	400	400	33%	33%
Deklaracja Praw Człowieka - 10 zł (1998)	400	600	300	50%	-25%
Ernest Malinowski (1818-1899), 100. rocznica śmierci - 10 zł (1999)	400	600	350	50%	-13%
Juliusz Słowacki (1809-1849), 150. rocznica śmierci - 10 zł (1999)	400	600	350	50%	-13%
Wilk (łac. Canis lupus) - 20 zł (1999)	1400	2600	1300	85%	-8%
Jan Paweł II - Papież Pielgrzym - 10 zł (1999)	280	350	250	25%	-11%
Wstąpienie Polski do NATO - 10 zł (1999)	250	300	250	20%	0%
Fryderyk Chopin, 150. rocznica śmierci - 10 zł (1999)	350	400	280	14%	-20%
600-lecie odnowienia Akademii Krakowskiej (1400-2000) - 10 zł (1999)	350	400	280	14%	-20%
Jan Łaski (1499-1560), 500. rocznica urodzin - 10 zł (1999)	300	450	250	50%	-17%
Władysław IV Waza (1632-1648), popiersie - 10 zł (1999)	400	500	350	25%	-13%
Władysław IV Waza (1632-1648), półpostać - 10 zł (1999)	800	1200	800	50%	0%
Pałac Potockich w Radzyniu Podlaskim - 20 zł (1999)	800	1000	700	25%	-13%
1000-lecie zjazdu w Gnieźnie - 10 zł (2000)	420	500	350	19%	-17%
Wielki Jubileusz Roku 2000 - 10 zł (2000)	120	150	100	25%	-17%
Dudek (łac. Upupa epops) - 20 zł (2000)	1200	2200	1000	83%	-17%
Pałac w Wilanowie - 20 zł (2000)	500	700	400	40%	-20%
1000-lecie Wrocławia - 10 zł (2000)	250	450	200	80%	-20%
20-lecie NSZZ Solidarność - 10 zł (2000)	250	500	250	100%	0%
Jan II Kazimierz (1648-1668), popiersie - 10 zł (2000)	400	500	350	25%	-13%
Jan II Kazimierz (1648-1668), półpostać - 10 zł (2000)	700	1300	800	85%	14%
Muzeum Polskie w Rapperswilu - 130. rocznica powstania - 10 zł (2000)	200	300	180	50%	-10%
30. rocznica Grudnia '70 - 10 zł (2000)	130	200	100	53%	-24%
Rok 2001 - 10 zł (2001)	250	400	200	60%	-20%
Szlak bursztynowy - 20 zł (2001)	3000	3800	3000	26%	0%
Kopalnia soli w Wieliczce - 20 zł (2001)	1000	1600	900	60%	-10%
15-lecie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego - 10 zł (2001)	250	450	200	80%	-20%
Paź królowej (łac. Papilio machaon) - 20 zł (2001)	1200	1900	1000	58%	-17%
100. rocznica urodzin Ks. Kard. Stefana Wyszyńskiego - 10 zł (2001)	100	150	90	50%	-10%
XII Międzynarodowy Konkurs im. Henryka Wieniawskiego - 10 zł (2001)	200	300	200	50%	0%
Jan III Sobieski (1674-1696), popiersie - 10 zł (2001)	400	500	350	25%	-13%
Jan III Sobieski (1674-1696), półpostać - 10 zł (2001)	600	800	550	33%	-9%
Michał Siedlecki (1873-1940) - 10 zł (2001)	200	350	180	75%	-10%
Kolędnicy - 20 zł (2001)	900	3500	1200	288%	33%
Żółw błotny (łac. Emys orbicularis) - 20 zł (2002)	700	1100	600	57%	-15%
Bronisław Malinowski (1884-1942) - 10 zł (2002)	120	200	90	66%	-25%
Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2002 Korea/Japonia (bursztyn) - 10 zł (2002)	300	800	400	166%	33%
Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2002 Korea/Japonia - 10 zł (2002)	90	100	70	11%	-23%
Jan Paweł II - Pontifex Maximus - 10 zł (2002)	150	190	100	26%	-34%
August II Mocny (1697-1706, 1709-1733), popiersie - 10 zł (2002)	300	300	200	0%	-34%
Zamek w Malborku - 20 zł (2002)	400	2000	1200	400%	200%
Generał broni Władysław Anders (1892-1970) - 10 zł (2002)	400	700	400	75%	0%
Jan Matejko (1838-1893) - 20 zł (2002)	800	2500	800	212%	0%
10 lat Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy - 10 zł (2003)	180	300	220	66%	22%
Węgorz europejski (łac. Anguilla anguilla) - 20 zł (2003)	1000	1400	900	40%	-10%
750-lecie lokacji Poznania - 10 zł (2003)	250	400	150	60%	-40%
Śmigus-dyngus - 20 zł (2003)	400	700	450	75%	12%
Gen. broni Stanisław Maczek (1892-1994) - 10 zł (2003)	150	200	90	33%	-40%
150-lecie narodzin przemysłu naftowego i gazowniczego - 10 zł (2003)	150	250	140	66%	-7%
Jan Paweł II, 25-lecie pontyfikatu - 20 zł (2003)	250	800	500	220%	100%
Stanisław Leszczyński (1704-1709, 1733-1736), popiersie - 10 zł (2003)	200	350	150	75%	-25%
Stanisław Leszczyński (1704-1709, 1733-1736), półpostać - 10 zł (2003)	150	350	180	133%	20%
Jacek Malczewski (1854-1929) - 20 zł (2003)	180	300	200	66%	11%
Morświn (łac. Phocoena phocoena) - 20 zł (2004)	500	600	400	20%	-20%
Aleksander Czekanowski (1833-1876) - 10 zł (2004)	120	180	100	50%	-17%
1 zł z 1924 r. (żniwiarka) - 10 zł (2004)	150	250	120	66%	-20%
Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej - 10 zł (2004)	200	300	150	50%	-25%
15-lecie Senatu III RP - 20 zł (2004)	300	600	400	100%	33%
85. rocznica powołania Policji - 10 zł (2004)	100	300	90	200%	-10%
60. rocznica Powstania Warszawskiego - 10 zł (2004)	90	150	90	66%	0%
Igrzyska XXVIII Olimpiady, Ateny 2004 - 10 zł (2004)	100	150	90	50%	-10%
Igrzyska XXVIII Olimpiady, Ateny 2004 (platerowana) - 10 zł (2004)	100	180	90	80%	-10%
Pamięci Ofiar Getta w Łodzi - 20 zł (2004)	120	500	300	316%	150%
Dożynki - 20 zł (2004)	150	250	170	66%	13%
100-lecie Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie - 10 zł (2004)	100	300	120	200%	20%
Gen. bryg. Stanisław F. Sosabowski (1892-1967) - 10 zł (2004)	90	200	90	122%	0%
Stanisław Wyspiański (1869-1907) - 20 zł (2004)	150	200	120	33%	-20%
Mikołaj Rej (1505-1569), 500. rocznica urodzin - 10 zł (2005)	85	150	90	76%	5%
August II Mocny (1697-1706, 1709-1733), półpostać - 10 zł (2005)	85	180	120	111%	41%
Puchacz (łac. Bubo bubo) - 20 zł (2005)	450	550	400	22%	-12%
Światowa Wystawa EXPO 2005 Japonia - 10 zł (2005)	100	250	120	150%	20%
5 zł z 1936 r. (żaglowiec) - 10 zł (2005)	100	220	130	120%	30%
60. rocznica zakończenia II wojny światowej - 10 zł (2005)	85	150	90	76%	5%
Papież Jan Paweł II (1920-2005) - 10 zł (2005)	80	150	100	87%	25%
Papież Jan Paweł II (1920-2005) (platerowana) - 10 zł (2005)	90	150	100	66%	11%
25-lecie NSZZ Solidarność - 10 zł (2005)	130	250	120	92%	-8%
350-lecie obrony Jasnej Góry - 20 zł (2005)	140	250	150	78%	7%
Konstanty Ildefons Gałczyński (1905-1953), 100. rocznica urodzin - 10 zł (2005)	100	170	90	70%	-10%
Stanisław August Poniatowski (1764-1795), popiersie - 10 zł (2005)	100	160	120	60%	20%
Stanisław August Poniatowski (1764-1795), półpostać - 10 zł (2005)	100	180	120	80%	20%
Tadeusz Makowski (1882-1932) - 20 zł (2005)	150	200	120	33%	-20%
XX Zimowe Igrzyska Olimpijskie, Turyn 2006 - 10 zł (2006)	80	140	100	75%	25%
XX Zimowe Igrzyska Olimpijskie, Turyn 2006 (efekt kątowy) - 10 zł (2006)	80	140	100	75%	25%
Świstak (łac. Marmota marmota) - 20 zł (2006)	450	500	400	11%	-12%
10 zł z 1932 r. (głowa kobiety) - 10 zł (2006)	120	180	100	50%	-17%
Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej, Niemcy 2006 - 10 zł (2006)	80	150	100	87%	25%
Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej, Niemcy 2006 (platerowana) - 10 zł (2006)	90	170	110	88%	22%
Noc świętojańska - 20 zł (2006)	400	700	500	75%	25%
30. rocznica Czerwca `76 - 10 zł (2006)	80	150	80	87%	0%
Kościół w Haczowie - 20 zł (2006)	150	250	180	66%	20%
100-lecie Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie - 10 zł (2006)	100	180	90	80%	-10%
500-lecie wydania Statutu Łaskiego - 10 zł (2006)	80	150	90	87%	12%
Jeździec piastowski - 10 zł (2006)	120	170	100	41%	-17%
Aleksander Gierymski (1850-1901) - 20 zł (2006)	150	250	150	66%	0%
Foka szara (łac. Halichoerus grypus) - 20 zł (2007)	400	450	400	12%	0%
Ignacy Domeyko (1802-1889) - 10 zł (2007)	80	150	80	87%	0%
75. rocznica złamania szyfru Enigmy - 10 zł (2007)	140	220	130	57%	-8%
5 zł z 1928 r. (Nike) - 10 zł (2007)	140	190	130	35%	-8%
750-lecie lokacji Krakowa - 10 zł (2007)	150	200	130	33%	-14%
Miasto średniowieczne w Toruniu - 20 zł (2007)	170	300	180	76%	5%
Henryk Arctowski i Antoni B. Dobrowolski - 10 zł (2007)	200	600	350	200%	75%
125. rocznica urodzin Karola Szymanowskiego (1882-1937) - 10 zł (2007)	90	150	90	66%	0%
Rycerz ciężkozbrojny - XV wiek - 10 zł (2007)	120	200	130	66%	8%
Konrad Korzeniowski - Joseph Conrad - 10 zł (2007)	200	280	150	40%	-25%
Sokół wędrowny (łac. Falco peregrinus) - 20 zł (2008)	220	350	220	59%	0%
40. rocznica Marca `68 - 10 zł (2008)	90	130	70	44%	-23%
Sybiracy - 10 zł (2008)	90	150	90	66%	0%
65. rocznica Powstania w Getcie Warszawskim - 20 zł (2008)	110	150	120	36%	9%
Zbigniew Herbert (1924-1998) - 10 zł (2008)	75	100	60	33%	-20%
Kazimierz Dolny - 20 zł (2008)	120	170	120	41%	0%
Igrzyska XXIX Olimpiady - Pekin 2008 - 10 zł (2008)		120	70